Καλώς ήρθατε στο www.mediainfo.gr ένα website αφιερωμένο στα μαζικά μέσα επικοινωνίας, τα media
Μαζικά μέσα επικοινωνίας

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ

ΠΙΣΩ

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
τα πρώτα βήματα


Η αρχή του ραδιοφώνου, όπως και γενικά της ραδιοτηλεγραφίας, είναι η συνέχεια της τηλεγραφίας: θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε, ασύρματη τηλεγραφία. Πρόκειται για τη μετάδοση ηχητικών ή τηλεγραφικών σημάτων σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς να μεσολαβεί μεταλλικός αγωγός. Χρησιμοποιούνται ηλεκτρομαγνητικά κύματα μεγάλου σχετικού μήκους (από 0,01 μ. και πάνω).

Γύρω στο 1865, από το Μάξγουελ (J. C. Maxwell) η ραδιοτηλεγραφία εκφράστηκε σα θεωρία. Ήταν η πρώτη, κατά χρονολογική σειρά, εφαρμογή της θεωρίας του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η οποία είναι μια από τις μεγαλύτερες και επαναστατικότερες απόπειρες συνένωσης των φυσικών φαινομένων σε ένα ενιαίο σύνολο, τα οπτικά φαινόμενα έχουν στενή συγγένεια με τα ηλεκτρικά. Ο Μάξγουελ υποστήριξε την ύπαρξη ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων που έχουν τα ίδια φυσικά χαρακτηριστικά με το φως, διαφέρουν από αυτό αποκλειστικά και μόνο από το μήκος του κύματος. Όμως ο Φαραντάι (M. Faraday) ήταν ο πρώτος που έβαλε τα θεμέλια για το δόγμα του ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου (1837-46), ήταν αυτός προώθησε την ιδέα ότι η διάδοση των ηλεκτρικών και μαγνητικών φαινομένων γίνεται με πεπερασμένη ταχύτητα και αποτελεί κυματική διαδικασία.

Η θεωρία του Μάξγουελ έγινε δεκτή με πολλές επιφυλάξεις από τον επιστημονικό κόσμο της εποχής του, όμως τα πειράματα του Χερτζ (H. Hertz) επαλήθευσαν αυτή τη θεωρία (1886-89). Ο Χερτζ κατάφερε να παράξει, να παρατηρήσει και να μελετήσει τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα και, με τα πειράματά του, κατέληξε στις ίδιες διαπιστώσεις με αυτές του Μάξγουελ, οι οποίες ήταν μόνο θεωρητικές. Κατά συνέπεια, μπορούμε να πούμε ότι από την εποχή του Χερτζ εφευρέθηκε η ραδιοτηλεγραφία, όμως δεν είχε γίνει το δεύτερο μεγάλο βήμα, η πρακτική εφαρμογή της. Ο Χερτζ μπόρεσε να παράξει και να εκπέμψει τα κύματα αυτά με τη βοήθεια ενός ταλαντωτή, διεγειρόμενου από ένα σπινθήρα εκκένωσης. Με τη βοήθεια ενός δεύτερου ταλαντωτή στον οποίο ξέσπαγε σπινθήρας σε ένα διάκενο, με την επίδραση λαμβανομένου κύματος, ο Χερτζ μπόρεσε να ανιχνεύσει τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Μπόρεσε να αποδείξει ότι αυτά τα κύματα μπορούν, όπως ακριβώς τα φωτεινά, να υποστούν ανάκλαση, συμβολή και πόλωση, δεν πρόβλεψε όμως τη δυνατότητα χρησιμοποίησης ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων για τη μετάδοση πληροφορίας.

Το φαινόμενο του συντονισμού μελετήθηκε από τον Μπζέρκνες (V. F. K. Bjreknes), το 1891, και έπαιξε πρωταρχικό ρόλο στα πειράματα του Χερτζ. Ένας τύπος, μεγάλης σημασίας, επιτεύχθηκε πολύ νωρίς, το 1853, από τον Τόμσον (W. Thomson), βάσει του οποίου μπορούσε κανείς να προσδιορίσει τη συχνότητα συντονισμού ενός κυμαινόμενου κυκλώματος, με απουσία απόσβεσης. Ο Μπράνλεϊ (E. Branley), το 1890, στη Γαλλία, είχε ανακαλύψει το σωλήνα ή συνοχέα, ο οποίος ήταν ο πρώτος ευαίσθητος φωρατής των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Αυτός ο συνοχέας σχεδιάστηκε από το Λοντζ (O. Lodge), στη Αγγλία, το 1894, ο οποίος επανέλαβε τα πειράματα του Χερτζ, με ένα σωλήνα, γεμάτο από μεταλλικά ρινίσματα που είχε ηλεκτρόδια και στα δύο του άκρα.

Προς αυτή την κατεύθυνση δούλεψαν αρκετοί επιστήμονες, όπως ο Εμ. Δραγούμης, ανάμεσα σε αυτούς. Καθοριστική ήταν η συμβολή του Ρώσου Α. Σ. Ποπόφ (A. S. Popov), ο οποίος, το 1895, εφηύρε πλήρη διάταξη λήψεως των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, τα οποία παράγονται κατά τις ατμοσφαιρικές διαταραχές. Δούλευε πάνω στην εργασία του Χερτζ, προσπαθώντας να πετύχει ασύρματη επικοινωνία με ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Βελτίωσε το συνοχέα και πέτυχε να φτιάξει τον αυτόματο συνοχέα, εφαρμόζοντας ένα σύστημα για την επαναφορά της αντίστασης του συνοχέα, μετά την ενεργοποίησή του από τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ήταν το πρώτο βασικό στοιχείο της συσκευής ανίχνευσης και ένδειξης της λήψης σημάτων. Για πρώτη φορά ανακάλυψε ότι, με τη σύνδεση ενός κατακόρυφου αγωγού-κεραίας, στο συνοχέα προέκυψε μια αύξηση στην ευαισθησία της συσκευής λήψης. Ο Ποπώφ εφάρμοσε στην πράξη αυτό το δέκτη για να αναγνωρίσει απομακρυσμένες θύελλες. Στις 25 Απριλίου 1895, σε μια συγκέντρωση του Τμήματος Φυσικής της Ρώσικής Φυσικοχημικής Εταιρείας, ο Ποπόφ έκανε επίδειξη της λειτουργίας αυτού του δέκτη ραδιοκυμάτων, για πρώτη φορά παγκόσμια.

Ένα χρόνο μετά από τον Ποπώφ, ο Ιταλός Μαρκόνι (G. Marconi), συνδύασε τον πομπό του Χερτζ με κάποιες, με κάποιες βασικές τροποποιήσεις, με το δέκτη του Ποπώφ και πραγματοποίησε την πρώτη ραδιοτηλεγραφική σύνδεση, μεγάλης εμβέλειας Τα χαρακτηριστικά της συσκευής του Μαρκόνι συμπίπτουν με αυτά της συσκευής του Ποπόφ. Τα πρώτα πειράματα έγιναν στην Αγγλία το 1896, όμως το 1897 υπήρχε ήδη ραδιοτηλεγραφική επικοινωνία μεταξύ δύο σημείων που απείχαν 16 χιλιόμετρα μεταξύ τους, στην περιοχή Σπέτσια, της Ιταλίας. Το 1896, ο Ποπώφ είχε πραγματοποιήσει τη σύνδεση δύο σημείων του λιμανιού της Κροστάνδης, τα οποία απείχαν μεταξύ τους 640 μέτρα. Τελικά, ο πατέρας της ραδιοτηλεγραφίας θεωρείται ο Μαρκόνι.

Η απόσταση της ραδιοσύνδεσης μεγάλωνε κλιμακωτά, παράλληλα με τη μετάβαση σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, την αύξηση της ισχύος του πομπού και των διαστάσεων της κεραίας, ύψος και αριθμός αγωγών. Η χρησιμοποίηση τόπο γείωσης όσο και ενός συστήματος αγωγών πάνω από το έδαφος, συνεισέφερε στην αύξηση της απόστασης μετάδοσης. Η απόσταση της μετάδοσης και η επιλεκτικότητα στη λήψη αυξήθηκαν ουσιαστικά με τη μετάβαση στην άμεση ακουστική λήψη, με τη βοήθεια ακουστικών, με τη χρησιμοποίηση ενός φωρατή σημάτων, από συνεργάτες του Ποπόφ.

Γιάννης Φραγκούλης

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 

Καλώς ήρθατε στο www.mediainfo.gr ένα website αφιερωμένο στα μαζικά μέσα επικοινωνίας, τα media. Μια δημιουργία του www.internetinfo.gr

2008 © MEDIAINFO.GR